У КОЛАСАЎСКІМ ТЭАТРЫ – З ДЗЯЦІНСТВА. АКТРЫСА ВОЛЬГА КУЛЯШОВА АДЗНАЧАЕ ЮБІЛЕЙНУЮ ДАТУ

Добрыя прыродныя дадзеныя – прыемнага тэмбру голас, чыстае прыгожае маўленне, прывабная, яркая фактура гераіні, а таксама прывітыя выдатнымі настаўнікамі пачуццё меры і густу, адчуванне стылю спектакля і ролі, здольнасць да асваення самых разнастайных характараў – усё гэта вызначае актрысу Вольгу Куляшову, якая сёння, 8 жніўня, адзначае юбілейную дату.

Дзіцячыя гады

Нарадзілася Вольга Куляшова ў 1966 годзе, адразу пасля прыезду яе бацькоў – Уладзіміра Аляксеевіча Куляшова і Ніны Васільеўны Левашовай – у Віцебск. Усё дзяцінства прайшло ў тэатры, сярод дэкарацый, грымёрных столікаў і шумнага натоўпу акцёраў. Такі лёс усіх акцёрскіх дзяцей.

Вось як сама Вольга Куляшова ўспамінае той час: «Я вельмі сябравала з Генам Дубавым. Мы былі аднагодкамі, жылі па суседству і праводзілі шмат часу разам. Нават вучыліся разам пісаць літары. Гэта я дакладна памятаю. Тады Дубавы жылі на старой кватэры на Фрунзе і мама часта завозіла мяне туды. Мы разам чакалі бацькоў пасля спектакля. Гэта былі першыя вопыты чыстапісання і чытання. У яго была парта, гэта было вельмі прэстыжна, у мяне парты не было. У нас была з ім «вайна» за яе. Але часцей за ўсё мы сустракаліся ў тэатры. І не толькі з Генам, але і з усімі астатнімі тэатральнымі дзецьмі. Нас была цэлая армія. Усе мы раслі разам, у тэатры, за кулісамі. Дарэчы, у кожнага быў свой любімы спектакль. У мяне – «Клеменс» Казіса Саі, у Гены – «Блэз» Клода Манье».

Вядома, на фармаванне Вольгі Куляшовай як асобы асаблівы ўплыў аказаў бацька, народны артыст Беларусі Уладзімір Куляшоў: «Успамінаю, з якой любоўю і пашанай тата адносіўся да сваіх блізкіх людзей. Яго вельмі хвалявала і ўсцешвала, калі я прыходзіла глядзець спектаклі, дзе ён іграў. Сам сустракаў мяне на службовым уваходзе, чакаў, быццам рыцар. Гэта было вельмі кранальна. Я цяпер разумею, што для яго было вельмі важна ўбачыць у зале родныя вочы».

У школе Вольга хацела стаць біёлагам, любіла прыроду, займалася ў гуртку юных натуралістаў і нават атрымлівала граматы. Пра тэатр думала менш за ўсё. У старэйшых класах зацікавілася паэзіяй, вядома, не без уплыву бацькоў.  Аднойчы на ўроку яе выклікалі пачытаць Блока. Чытала 45 хвілін – выдала ўсё, што накапілася, з’явілася нейкае жаданне падзяліцца тым духоўным багажом, што прыйшоў да яе ад бацькоў. Для настаўніцы і ўсяго класа гэта стала адкрыццём. Дарэчы, педагог, сама прыхільніца коласаўскіх акцёраў, і параіла паступаць у тэатральны.

Першыя ролі

Кіраваў курсам выдатны беларускі рэжысёр Андрэй Фёдаравіч Андросік. Пасля першых крокаў на коласаўскай сцэне Вольга перайшла ў Альтэрнатыўны тэатр (Мінск), хоць і ў Віцебску былі цікавыя работы, напрыклад, Мар’я Антонаўна ў «Рэвізоры», які ставіў Барыс Эрын. Тут сышліся ўсе ўтрох: мама іграла Ганну Андрэеўну, бацька – Восіпа. Сярод іншых работ – мадам Карлье («Блэз» К.Манье). Але запрасілі ў Мінск, там фактычна сабраўся ўвесь  курс, і гэты кліч аказаўся мацнейшым. Потым, па прычынах фінансавых, тэатр быў расфарміраваны, і актрыса вярнулася ў Віцебск.

Цягам дваццаці пяці гадоў яна сыграла розныя ролі: камедыйныя, драматычныя, лірычныя, багата было казачных персанажаў. Як мяркуе сама Вольга Куляшова, артысту важна паспрабаваць розныя жанры. Калі ён іграе толькі камедыйныя ролі ды казкі, гэта ненармальна, акцёр пачынае «хварэць». У той жа час ёсць выканаўцы, якія выдатныя комікі ад Бога. Яны самі гэта разумеюць і не вельмі імкнуцца сыграць іншыя ролі. У творчасці самой Вольгі Уладзіміраўны пераважалі вобразы, дзе перапляталіся смешнае і драматычнае. Напрыклад, Даша («Сола для гадзінніка з боем» О.Заградніка), Ілона з «Метамарфоз кахання» («Гульня з кошкай») І.Эркеня, Ласкіна з «Пазычанага шчасця» Ф.Палачаніна альбо Мамаева з «Мудрацоў» А.Астроўскага.

Мастацкі вынік быў відавочны

У актрысы ёсць добрая ўласцівасць – гэта цудоўнае пападанне ў стылістыку спектакляў, па-мастацку асабліва вытанчаных, інтэлектуальных. Асабліва тут прыгадваюцца спектаклі Віталя Баркоўскага: «Жанна» Ж.Ануя (Агнеса), «Пісьменныя» М.Чокэ (Медсястра), «Дакрануцца вуснамі да нябёсаў» Т.Уільямса (Нёрсі), «Зямля» паводле Я.Коласа (Кветка шчасця) і іншыя.

Актрыса і па сёння з вялікай цеплынёй прыгадвае творчае супрацоўніцтва з Генадзем Шкуратавым ў спектаклі «Адэлаіда» Ж.Унгарда і Антонам Грышкевічам у «Фрэкен Юліі» А.Стрындберга. Мастацкі вынік быў відавочны, пэўна таму, што гэтыя рэжысёры ішлі ад акцёра, улічвалі яго індывідуальнасць. Вобразы Люські і Хрысціны, створаныя Вольгай Куляшовай, сталі сапраўдным творчым прарывам.

Вобраз Хрысціны («Фрэкен Юлія») для маладой актрысы быў першым сутыкненнем з матэрыялам такога ўзроўню. Выканаўца стварыла складаны, шматзначны характар, насычаны пачуццёвасцю, з высокім градусам эмоцый і жарсцяў. Кожны з герояў бачыць свой сон, які сутнасна выяўляе яго падсвядомыя жаданні. Сон Хрысціны расшыфроўваўся пластычна – дзяўчына лавіла рукамі пустое паветра.

У вобразе Люські з «Адэлаіды» актрыса Вольга Куляшова знаходзіла не толькі камедыйныя (згодна з жанрам п’есы і спектакля), але і драматычныя, тужлівыя ноткі. Люську было шкада з-за яе няўдачлівасці. У нечым яна была падобнай да гераінь Таццяны Васільевай з іх жыццёвай актыўнасцю і прыхаваным смуткам. Пэўна ж, лёс галоўнай гераіні Адэлаіды нейкім чынам праекцыяваўся і на гэты вобраз, створаны Вольгай Куляшовай.

Вельмі ўдзячна актрыса і Рыду Таліпаву, які разгледзеў у ёй такія рэчы, пра якія Вольга і сама не ведала. Разлічвала на сумесную работу ў далейшым, але жыццё, на жаль, унесла свае карэктывы.

Сустрэча з Астроўскім

Паводле Астроўскага, Мамаева са спектакля «Мудрацы» - гэта адзiная гераiня, якая па сваiх разумовых здольнасцях можа зраўнавацца з Глумавым, таму Ягору Дзмiтрыевiчу трэба так тонка сыграць страсць, каб самому амаль паверыць у iлюзорнае пачуццё. У спектаклi адбывалася крыху iнакш. Каханне, захопленасць Глумавым спярша асляпляюць розум Мамаевай, i яна робіцца слабой, безабароннай жанчынай. А потым помсцiць, жорстка помсцiць за сваю прынiжаную жаночую годнасць. Вольга Куляшова будавала гэты вобраз на кантрасце: у першай дзеi – гратэск, буфанада, у другой – узнiкае драматызм, i тады мы бачым моцны валявы жаночы характар.

У сённяшнім рэпертуары

На сёння ў Вольгі Уладзіміраўны ёсць работы як у дзіцячым, казачным рэпертуары, так і ў даволі сур’ёзнай дарослай драматургіі. Да ліку першых можна аднесці вобразы Ізольды (Вялікай Чараўніцы Кошкі) са спектакля «Усе мышы любяць сыр» па п’есе венгерскага драматурга Дзьюлы Урбана, Лісы з казкі Васіля Ткачова «Як воўк мамай быў», Воблачка з «Агнявога Льва» Андрэя Кружнова.

Асаблівую ўвагу звяртаюць на сябе такія персанажы з сучаснай замежнай драматургіі, як П’ерэта з дэтэктыву Рабэра Тама «Восем закаханых жанчын», Агуста з меладрамы Франсуазы Саган «Скрыпкі часам вядуць да вар’яцтва» і міс Пэціктан з камедыі «Мая жонка – падманшчыца» Маргарэт Мэё і Морыса Энэкена. Бадай, адзінае, што іх аб’ядноўвае, – гэта адзінота, жаночая неўладкаванасць, абдзеленасць каханнем, мужчынскім клопатам. Адрознівае – непадобнасць характараў. Моцная, незалежная, здольная высмеяць, пакпіць, выставіць на паказ  чалавечыя заганы, прагматычная П’ерэта.

Хітраватая, сабе на розуме Агуста, якая таксама не супраць урваць добры кавалак. А яшчэ яе апякае каханне-жарсць да Антуана, які далёкую сваячку свайго былога апекуна цярпець не можа. Магчыма, за яе хцівасць, крывадушнасць. У нейкім сэнсе гэта крывое люстэрка тых пачуццяў, што агортваюць пару цэнтральных герояў – Шарлоту і Леапольда.

У гэтых ролях актрысе спатрэбілася яе ўменне адчуваць стылістыку вобраза, стыль спектакля, калі адмоўныя, агідныя персанажы хаваюцца за прыгожай абгорткай, здольнасцю прывабна падносіць сябе праз касцюм, вытанчанасць пластыкі.

А вось зусім іншая работа – старая дзеўка міс Пэціктан з камедыі «Мая жонка – падманшчыца». Недарэчная, нягеглая, вартая жалю. Тут актрыса даказала сваю здольнасць працаваць і ў жанры камедыі становішчаў, што, натуральна, пашырыла яе дыяпазон.

Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Якуба Коласа
віншуе актрысу Вольгу Уладзіміру Куляшову з юбілейнай датай
і зычыць ёй моцнага здароўя, творчага даўгалецця,
далейшага ўдасканалення свайго майстэрства,
новых цікавых роляў на карысць беларускага сцэнічнага мастацтва!